AROMATERAPIA A AJURWEDA – CO WARTO WIEDZIEĆ I JAKIE OLEJKI ETERYCZNE STOSOWAĆ?

Aromaterapia i olejki eteryczne odgrywają bardzo ważną rolę w naturalnym leczeniu człowieka. W Ajurwedzie wykorzystuje się wszystkie zmysły na poziomie terapeutycznym, a i aromat, który wyczuwamy potrafi zadziałać w niebywały sposób na nasz umysł i ciało. Aromaterapia jest więc nieodłącznym elementem procesu leczniczego, który go wspomaga i stawia kropkę nad i. Jak zatem stosować aromaterapię i olejki eteryczne?

 

Zmysł powonienia

Nasze zmysły pozwalają nam na odbieranie różnych bodźców. Warto wiedzieć, że zmysł powonienia jest około 10 tysięcy razy silniejszy niż np. zmysł smaku, co oznacza, że to, co wąchamy może mieć na nas 10 tysięcy razy silniejszy wpływ niż to, co jemy. Pewnie kojarzycie fakt, że noworodek potrafi rozróżnić zapach mamy od zapachu taty – powonienie to nasz pierwotny instynkt, którym posługujemy się, często nieuświadomieni o jego mocy. To dzięki temu zmysłowi potrafimy rozróżnić zepsutą żywność, a także tę, która nam służy. Marketingowo wykorzystują to wielkie sieci, które rozpylając aromat świeżo upieczonych bułeczek, zachęcają nas do ich zakupu.

Zmysł powonienia jest również istotny dla samego lekarza i terapeuty ajurwedy czy medycyny chińskiej – powiem wąchanie (takie nienachalne oczywiście), jest elementem diagnozy w obu systemach medycznych.

 

Trochę historii aromaterapii i olejków eterycznych

Wiele źródeł podaje, że to Egipcjanie wymyślili sposób otrzymywania olejków eterycznych. Namaszczanie ciała olejami zapachowymi stanowiło ważny element pielęgnacji oraz ochrony zdrowia, ale także rutyny dnia codziennego. Egipcjanie wierzyli, ze ciało odgrywa ważną rolę po śmierci, dlatego tak dużo pracy wkładali w namaszczanie i mumifikowanie ciał, zwłaszcza swoich władców. Do tego używano olejów i olejków eterycznych, z różnych roślin.

Starożytne cywilizacje ceniły sobie ziołolecznictwo i w zasadzie w każdej formie rośliny i zioła używano. Nie było innych sposobów na leczenie chorób, ale w tym cały sęk – nie było i ich nie potrzebowano!

Sposoby na destylację olejków dawniej wyglądały nieco inaczej niż dziś, ale chyba to właśnie było najpiękniejsze – sama droga do produktu. Ubijano i ucierano roślinę, suszoną lub świeżą i wytłaczano z niej olej. Wyobrażacie sobie ten zapach?

 

Czym są olejki eteryczne?

Olejki eteryczne są wymieniane jako części składowe ziół i innych roślin. To składnik aktywny, którego właściwości są mocno nasilone, gdyż uważa się, że to kwintesencja rośliny. Olejek eteryczny wykorzystywany jest przez samą roślinę, np. do wabienia owadów, rozmnażania czy innych rytuałów, które zafundowała roślinom natura. Zioła to takie rośliny, których stężenie olejków jest bardzo wysokie, dlatego znajdują wysokie miejsce w lecznictwie i mają wiele właściwości pro zdrowotnych.

 

Jak produkuje się olejki eteryczne i jak je przechowywać?

Najpowszechniejszą metodą, by otrzymać olejek eteryczny jest destylacja parą wodą. Podstawowa destylacja może trwać nawet kilka tygodni, ale esencja wydobyta z rośliny jest najbardziej skoncentrowana. Nowoczesne metody destylacji pozwalają na uzyskanie olejku znacznie szybciej, jednak mówi się tu o delikatnej utracie ich mocy, co znacząco nie wpływa jednak na ich jakość.

Olejki można również tłoczyć na zimno, co jest mechaniczną formą ich uzyskiwania. W taki sposób często pozyskuje się olejki z cytrusów. Skórki tych owoców mieli się lub uciska, by uzyskać esencję eteryczną. Olejki pochodzące z tłoczenia na zimno są bardzo skoncentrowane, ale nieczyste. Nie ma to jednak również znaczącego wpływu na ich jakość, choć szybciej mogą tracić swoje właściwości.

„Żeby otrzymać pół kilograma olejku różanego, należy zużyć około 900 kg płatków róż”

Olejki eteryczne należy przechowywać w ciemnych buteleczkach, gdyż są wrażliwe na światło. Nie należy kupować olejków, których opakowanie jest przezroczyste. Pamiętajmy, by olejków nie podgrzewać do temperatury wyższej niż 40 stopni Celsjusza.

 

Jak aromaterapia działa na ciało?

W związku z tym, że jesteśmy obdarzeni kilkoma zmysłami, również zmysłem powonienia, aromaterapia ma ogromny wpływ na nasz proces leczniczy, a także na zachowanie równowagi. Olejki eteryczne nie wchodzą jednak w reakcję z ciałem tylko za „pomocą” naszego nosa, a również przez kontakt ich z naszą skórą, oczami, czy wówczas, gdy zażywamy je wewnętrznie. W książce „Ajurweda i aromaterapia” autorstwa Light’a i Bryana Millerów, swoistego podręcznika dla terapeutów ajurwedy, przeczytamy, że w początkowej fazie wchłaniania olejku eterycznego przenika on do ciała poprzez nos, oskrzeliki, skórę, płuca i układ pokarmowy. Olejki są niezwykle ulotne, więc nie zatrzymują się w ciele, jednak będąc w ciele, mocno na nie oddziałują i przywracają równowagę, regularnie stosowane.

Nasz nerw węchowy to jedyny nerw, który ma bezpośredni kontakt z naszym mózgiem. Stąd działanie aromaterapii jest tak wysoce cienione w naturalnych systemach medycznych. Nerw węchowy i jego funkcjonowanie ma na przykład na nasze emocje, dążenie do celu, pragnienia. Ta funkcja odgrywa ogromną rolę w wyjaśnieniu jak w zasadzie działa aromaterapia.

Pewnie zastanawianie Cię, dlaczego zwyczajowo kupuje się kobiecie róże i dlaczego często jest symbolem kobiecości? Otóż olejek różany oddziałuję bezpośrednio na czakrę sakralną, a ta, będąc w równowadze, wzbudza naszą kreatywność, kobiecość, seksualność i pozytywne emocje. Oczywiście mam na myśli tutaj róże, które pachną J.

 

Aromaterapia dla doszy Vata

Chciałabym w skrócie opisać zastosowanie olejków eterycznych dla konkretnych dosz, zacznę więc od ajurwedyjskiej królowej dosz – Vaty – więcej o tej konstytucji przeczytacie tu.

Jak zapewne wiecie, Vata z natury jest lekka, sucha, chłodna, nieregularna, często nieuziemiona. Stosując olejki powinno się wziąć pod uwagę ich konkretne działanie i cechy. Warto więc zastosować olejki które rozgrzewają, działają wiatropędnie, czyli wyganiają nadmiar powietrza z organizmu.  Dobrym pomysłem będzie stosowanie aromaterapii wzmacniającej, gdyż osoby typu Vata bywają wycieńczone, a kompletnie tego nie zauważają (dopiero w krytycznym momencie).  Poniższa tabelka zobrazuje Wam jakie olejki warto stosować w celach terapeutycznych dla doszy Vata.

 

OLEJKI ETERYCZNE DLA DOSZY VATA

Działanie

Cel

Rodzaj olejku

Rozgrzewające Usunięcie nadmiaru ama, oczyszczanie krwi Kadzidło, kurkuma, cynamon, kolendra, czosnek, mirra, drewno sandałowe
Rozgrzewające, wiatropędne Likwidacja wzdęć, przywrócenie równowagi w jelitach, usunięcie zastoju i ama Ajwan, ziele angielskie, tymianek, kurkuma, cytryna, melisa, cynamon, goździk, lawenda, oregano, pomarańcza
Lekko rozgrzewające Poprawa krążenia, wywołanie pocenia się, złagodzenie napięcia mięśniowego (dobre do masażu, kiedy odczuwamy napięcie) Bazylia, kamfora, rumianek, goździki, szałwia, tymianek, trawa cytrynowa, majeranek
Wzmacniające układ nerwowy Likwidacja napięcia psychicznego, łagodzenie bólu, usuwanie toksyn Wanilia, drewno sandałowe, czosnek, gałka muszkatołowa, lawenda, ajwan
Wzmacniające cykle menstruacyjne Łagodzenie skurczy macicy podczas menstruacji, odżywianie, wzmacnianie, poprawa odporności, normalizacja układu płciowego Wanilia, ruta, jaśmin, dzięgiel, szafran, estragon, mirra
Wzmacnianie ognia trawiennego Nasilenie ognia trawiennego, niwelacja toksyn, rozgrzewanie, pobudzenie krążenia Czosnek, kminek, pomarańcza, bergamotka, imbir, majeranek, oregano

 

 

Aromaterapia dla doszy Pitta

Dosza pitta z natury jest gorąca i wilgotna. Jest też kwaśna i intensywna, więc olejki, które zastosujemy, muszą mieć działanie albo wysuszające (ale nie mocne), lub wychładzające.

OLEJKI ETERYCZNE DLA DOSZY PITTA

Działanie Cel

Rodzaj olejku

Wychładzające napotne Usunięcie nadmiaru ama, oczyszczanie krwi, niwelacja stanów zapalnych skóry Krwawnik, mięta zielona, kolendra, melisa, rumianek
Ściągające   Usuwanie nadmiaru wilgoci, przyspieszenie procesu gojenia Szafran, nagietek, krwawnik, kurkuma
Oczyszczające krew Oczyszczenie ciała z toksyn, walka z infekcjami, obniżenie gorączki Aloes, koperek, henna, drewno sandałowe, neem, szafran, aksamitka,
Wychładzające poprawiające cykle menstruacyjne Regulacja mentruacji, zniwelowanie nadmiernego krwawienia Krwawnik(!), jaśmin, róża
Wzmacniające układ nerwowy Obniżenie intensywności pitty, wzmocnienie układu nerwowego Drewno sandałowe, koper włoski, kocimiętka, gotu kola, lawenda, melisa
Odżywcze Odżywienie krwi, limfy i tkanek Neem, neroli, cedr, piżmo, kocanka
Wzmacniające wątrobę, usuwające nadmiar ognia w wątrobie Usunięcie nadmiaru ognia w wątrobie Lawenda, kolendra, koper włoski, mięta, drewno sandałowe
Odmładzające Odmłodzenie tkanek, ciała, poprawa wyglądu skóry, poprawa świadomości Brahmi, róża, szafran, piżmo, henna

 

Aromaterapia dla doszy kapha

Dosza kapha jest najbardziej stabilna, ale też ciężka, lepka, wilgotna i powolna. Terapie dla kaphy powinny ją rozgrzać, zintensyfikować, wysuszyć, i nadać lekkości.

OLEJKI ETERYCZNE DLA DOSZY KAPHA

Działanie Cel

Rodzaj olejku

Moczopędne Usunięcie nadmiaru wody, niwelowanie obrzęków, pobudzenie układu limfatycznego Cynamon, pietruszka, mięta pieprzowa, trwa cytrynowa
Napotne, usuwanie nadmiaru śluzu Usunięcie nadmiaru śluzu, przywrócenie drożności płuc, wydalenie kaphy z organizmu Bazylia, dzięgiel, imbir, jałowiec, eukaliptus, szał1)ia, oregano, tymianek
Pobudzające ogień trawienny Poprawa trawienia Anyż, bazylia, kardamon, tulsi, imbir, gorczyca, kurkuma
Przyspieszające metabolizm   Przyspieszenie metabolizmu Liść laurowy, anyż, kardamon, goździki, jałowiec, imbir, oregano
Afrodyzjaki   Wydzielenie hormonów płciowych Róża, szafran, czosnek, jaśmin, gałka muszkatołowa
Ściągające Redukcja nadmiaru kapha w tkankach Szałwia, drewno sandałowe, kurkuma, krwawnik, imbir, cynamon
Oczyszczające krew Usunięcie nadmiaru toksyn Cynamon, mirra, neem, róża, szafran, hibiskus, koperek, kminek
Odmładzające Odmłodzenie tkanek, ciała, poprawa wyglądu skóry, poprawa świadomości Brahmi, róża, szafran, piżmo, henna

 

Jak korzystać z olejków?

Najpowszechniejszą metodą stosowania olejków jest rozpylanie poprzez dyfuzor. Można również wykorzystać olejki do natłuszczania i masażu ciała na co dzień. W tym celu do oleju bazowego (dla vaty sezamowy, dla pitty kokosowy, dla kapha gorczycowy) dodajemy kilka lub kilkanaście kropel olejku eterycznego – w przypadku kapha można dodać kilka kropel więcej. Olej możemy podgrzać, lecz nie mocniej niż do 40 stopni. Następnie wymasować całe ciało.

Inne oleje bazowe dla konkretnych dosz to:

VATA – OLEJ Z AWOKADO, RYCYNOWY, LNIANY, Z ORZECHÓW WŁOSKICH

PITTA – OLIWA Z OLIWEK, OLEJ SOJOWY

KAPHA – OLEJ KUKURYDZIANY, KROKOSZOWY, Z AWOKADO

Olejki można dodawać również do kąpieli, korzystając z sauny lub robiąc inhalacje. Można je również używać do higieny jamy ustnej, kompresów i leczenia zmian na skórze (tu już warto skonsultować się z terapeutą).

 

Olejki eteryczne używa się podczas zabiegów ajurwedyjskich, takich jak zabiegi natłuszczające, zabieg nasya, udvartana, lewatywa i inne. W swoim gabinecie również je stosują, dobierając olej do masażu i odpowiedni olejek do stanu zdrowia pacjenta.

 

Rozmowa o olejkach eterycznych

Ostatnio miałam przyjemność gościć podczas rozmowy o olejkach eterycznych i ajurwedzie u Magdy Nawrot, specjalisty od olejków eterycznych doTerra. Poniżej wrzucam film, a pod nim kontakt do Magdy i jej strony na facebooku.

STRONA MAGDY – https://www.facebook.com/eteryczne.zycie

KOMSUTALCJE AJURWEDYJSKIE – KONTAKT TU

 

Powiązane artykuły

Zostaw odpowiedź

O mnie

Nazywam się Kasia Kłyż. Jestem konsultantem Ajurwedy, przyszłą naturoterapeutką oraz dietetykiem i masażystką. Na moim blogu Ajurweda po polsku pragnę pokazać Tobie świat Ajurwedy, naturoterapii, ziołolecznictwa oraz innych wspaniałych nauk i dziedzin medycyny naturalnej.

prezent dla Ciebie

E-BOOK "Ajurweda w polskiej kuchni latem" może być Twój!

Zapisz się do mojego newslettera